Register van Holland en WestVriesland

van den jaare 1583

door Aert van der Goes

 

 

 

 

 

Den 16 February 1583

PRAESENTEN

Advocaat, Stoop, Vander Laen, Steyn, Almonde, Vos, Vander Wiere, Jacobi, Goedereede, Leenaert Jorisz, Ruwe, Commerssz, P.Florisz, Maelson en Mannée.

 

Marge: Cornelis van der Hoogh gevangen over het doen drukken van een seditieus Boeksken.

 

De Gecommitteerde Raaden, &c. verstaan hebbende dat eenen Cornelis vander Hoogh soude zyn geapprehendeert, uit saake dat deselve tot Leyden heeft doen drukken een seditieus en pernitieus Boecxken, daar af de Drukkers meede in apprehentie tot Leyden zyn gestelt, behalven dat deselve de Hoog hem meede van eenige Complicen soude hebben laaten verluiden, waar door deselve by een van de Hoven werd geëxamineert, hebben gecommitteert den Advocaat Buys, een van Dordregt en Haarlem, omme op deselve examinatie te verstaan, of iet soude moogen strekken tot nadeel van eenige Steeden of Plaatsen in Holland, en daar af te doen rapport, om op alles voorzien te moogen worden na behoren.

 

 

 

 

 

 

 

Den 17 February 1583

 

PRAESENTEN

Boetzeler, Nyvelt, Stoop, Jacob Pauli, Steyn, Almonde, Vos, Vander Wiere, Jacobi, Goederede, Ruwe, Lenaert Jorisz, Commersz, P.Florisz, Hoogerbeets, Maelson, en Mannée.

 

Marge: Jonge Craanhals te examineren.

 

Zyn gecommitteert een van de Edelen, Stoop en Steyn, om die van den Collegie te assisteeren op de examinatie van de jonge Craanhals.

 

Marge: Schrijven aan de Regeerders van de Steeden Dordrecht, Haarlem, Delff, Leyden, Amsterdam, Gouda, Rotterdam, Schiedam, Gorinchem, Brielle, Schoonhoven en die van het Noorder Quartier, noopende tot conspiratie.

 

Is geordonneert te schrijven aan de Officieren, Burgemeesteren en Regeerders der Steeden Dordrecht, Haarlem, Delff, Leyden, Amsterdam, Gouda, Rotterdam, Schiedam, Gorinchem, Brielle, Schoonhoven en voorts alle de Steeden in het Noorder Quartier, als hier na volgt, te extendeeren by forme van Resolutie, de navolgende Brieven,

Alsoo Wy in deesen tyde van Oorlog hoognodig bevinden, by alle weegen en middelen daar in te doen voorzien tot diensten verseekertheid van den Lande, dat alle oproerige seditieuse Persoonen, weesende Verraders des Lands, en Pertubateurs van de gemeene rust, vervolgt, aangetast en gestraft moogen worden als na behooren, en Wy in het seeker uit de confessie van eenige Gevangenen alhier, en andere informatien, verstaan, dat eenen Mr. Jacob de Vos, een paralalist (sic, moet zijn ‘een paracelsist’), woonende binnen de Stad Delft, Soon van wylen Mr Marinus de Vos, in sijn leeven Procureur Generaal tot Utrecht, Christiaan van Alcemade, geboren uit den Hage en Jacob Anthonisz Muys, geboren tot Schiedam, gehylijkt en woonachtig geweest zynde binnen Haarlem, alles ontweeken zyn, seer schuldig en Meedepligters te zyn in seekere conspiratie diesaangaande gemaakt tot nadeel van den Lande, het welk God de Heer in tyds heeft in het ligt doen koomen en openbaren, en sulks alle periculen dienen verhoed en voorgekoomen, soo hebben Wy UE. meede by deesen wel willen belasten en ordonneeren, in den Uwen te doen verkondigen; dat soo verre iemand de voorz Persoonen of eenige van hen sal kunnen bekoomen en doen leeveren in goede verseekertheid op de Voorpoort van den Hove van Holland, en van weegen het gemeene Land genieten sal de somme van honderd kroonen voor elk Persoon, en daar booven worden bedankt van den dienst die deselve het gemeene LAnd daar in sal hebben gedaan, waar toe een iegelijk verbooden sal worden eenige der voorsz Persoonen te huisen of te hooven, op poene van aan den Lyver gestraft te worden.

En hoewel wy by Onse voorgaande Brieven UE. scherpelijk belast hebben, goede wagt te willen houden en toesigt te nemen tot goede bewaarnis en verseekertheid van de Steede aldaar, hebben wy UE. als nog op het alderhoogste wel willen beveelen teegen alle swaarigheeden die uit alsulke conspiratien en aanslaagen souden moogen ryzen, sulke orde te stellen in het vermeerderen van de Wagte, en goede ondersoekinge en toesigt binnen de Steede a;daar, dat de Ingezeetenen van dien in goede eenigheid, ruste en verseekertheid moogen gehouden worden, daar aan het welvaaren van den Lande is geleegen, ons adverteerende wat devoir by U hier in sal zyn gedaan.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

14 maart 1583 (74)

 

Praesenten

Boetzeler, Mathenes, Warmont, Swieten, Myle, Stoop, Michiel van Beveren, Van der Laen, Gerard Fransz, Brasser, P. van der Meer, Vos, Ruwe, Mr. Reynier, Pieter Florisz en Mannée.

 

Marge: Rapport van de Saaken in de Generaliteit verhandelt.

 

...ten tweeden beroerende de saake van Cornelis  de Hoog, gevangen, die sijn Exc. gevonden heeft van grooten gewichte, en daar op goed insigt sal moeten genoomen worden, als sonder twijffel van langer hand beleid zynde, ook met kennisse van den Koning van Spaigne by eenige van sijnen Raade, door dien de motiven van den Advertissemente, gemaakt by den voorn. de Hoog, by andere meede voorgewend worden, die aanhouden, dat met de Malcontenten soude moogen gehandelt worden, dat daaromme de voorn. de Hoog nader soude worden geëxamnieert op seekere interrogatie by sijn Exc gemaakt en de Gecommitteerde Raaden voorgehouden, en daar na teegens den voorn. de Hoog als na regten geprocedeert, en voorts teegen de andere Gevangens als na behoren; is geordonneert, dat die den Raad-Provinciaal sulks belast sal worden, en dat met de Gecommitteerden van de Staaten daar in sal worden geprocedeert.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(79)

Vergaderinge gehouden alhier in den Hage

Den 22 Maart 1583

 

Praesenten

Uit de Heeren Edelen.

Asperen, Mathenes, Warmont, Advocaat,

En van de Steeden. Myle, Berckenrode, Zuyren, Steyn, Gerrit Fransz, P. vander Meer, Goedereede, Broeckhoven, Baersdorp, Vos, Jacobi, De Lindt, Ruwe, Oldenbarnevelt, Bussius, Visscher, P. Florisz, Mr. Reynier en Mannée.

 

Marge:

In de saake van Cornelis de Hoogh by den Raad Provinciaal te procedeeren.

 

(80)

De Staaten hebben verklaart en geordonneert, dat in de saake van Cornelis de Hoog, Gevangen, niettegenstaande het schrijven van sijn Exc. , by die van den Raade Provinciaal geprocedeert sat worden by weegen van Justitie, sulks na regte bevonden sal worden te behooren.

 

 

 

 

 

 

 

Den 6 Mey 1583

Praesenten

Uit de Heren Edeelen,

Boetzeler, Schaagen, Mathenes, Poelgeest,

Ende van de Steeden,

Stoop, Jan Pauli, Wensen, Thomasz, Vos, Cornelis Lambrechtsz, Van der Meer, Broekhoven, Van der Wiere, Gerrit Huigen, Dirk Pietersz, Jacobi, Oldenbarnevelt, Goederede, Ruwen, Dusius, Mr. Willem van der Meer, Gans, Commersz, Adriaan Anthonisz, Cornelis Croon, Corn. Berkhoud, Pieter Florisz, Klaas Dirksz, Mannée ende Barradot

 

Marge:

Te doen stellen in annotatie de Goederen van Cornelis de Hoog, Anthonis Muys, ende Mr. Jacob

 

Is d’Advocaat Fiscaal belast, te doen stellen in annotatie alle Goederen roerende en onroerende, die Cornelis de Hoog Alkemade, en Anth. Muys toekommen moogen, ende ook Mr. Jacob Vos.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Den 6 Mey 1583

Praesenten

Uit de Heren Edeelen,

Boetzeler, Schaagen, Mathenes, Poelgeest,

Ende van de Steeden,

Stoop, Jan Pauli, Wensen, Thomasz, Vos, Cornelis Lambrechtsz, Van der Meer, Broekhoven, Van der Wiere, Gerrit Huigen, Dirk Pietersz, Jacobi, Oldenbarnevelt, Goederede, Ruwen, Dusius, Mr. Willem van der Meer, Gans, Commersz, Adriaan Anthonisz, Cornelis Croon, Corn. Berkhoud, Pieter Florisz, Klaas Dirksz, Mannée ende Barradot

 

Marge:

Joris Willeboortsz, Burger tot Leyden, honderd vyftig guldens voor het openbaren van aanslaagen van de Hoogh.

 

De Staaten aanmerkende de groote getrouwigheit die eenen Joris Willeboorts, Burger van Leiden, in het openbaaren van de aanslagen van Cornelis de Hoog tot dienst van den Lande heeft beweezen, overleeverende het hoognoodig Advertissement dat hem geleevert was om te drukken, ten einde sulke weldaaden niet blyven ongerecompenseert, maar dezelfde en andere meede oorsaak gegeeven werde omme gelyke getrouwigheid in de gemeene saake voortaan meer te bewysen, hebben den voornoemden Joris Willeboorts toegevoegt de somme van hondert vyftig ponden van veertig grooten, die deselve promptelyk uit het Comptoir van Jan Lucasz door de handen van de Burgemeesteren van Leiden verstrekt sal werden, en voorts Acte verleent, dat de Staaten voorneomt denselven Joris Willeboorts sullen houden voor gerecommandeert daar toe deselve nut en bequaam sal bevonden worden.